Promienica – czynniki chorobotwórcze

Promienica jest chorobą o podłożu bakteryjnym. Schorzenie wywołuje Actinomyces (A.) israelii- nitkowata Gram-dodatnia, pleomorficzna pałeczka, będąca normalnym składnikiem flory błon śluzowych jamy ustnej, a niekiedy występująca we florze jelitowej. Rozwojowi bakterii sprzyja mikrośrodowisko z niskim stężeniem tlenu, do którego powstania przyczyniają się urazy oraz obecność towarzyszących bakterii np. Actinobacillus actinomycetemcomitans.

 

– Główne czynniki predysponujące to uszkodzenie zębów, złamania kości oraz rany pourazowe. Z danych statystycznych wynika, że trzykrotnie częściej na promienicę zapadają mężczyźni. Chorobę znacznie częściej obserwuje się u rolników niż u mieszkańców miast, do zakażeń dochodzi na całym świecie – mówi dr n. med. Igor Michajłowski z Clinica Dermatologica w  Gdańsku.

 

Promienica szyjno-twarzowa

 

Ten rodzaj choroby stanowi ponad 95% zakażeń. Rozwojowi choroby sprzyja uszkodzony lub spróchniały ząb, który jest przyczyną infekcji, obejmującej tkanki miękkie jamy ustnej, rozciągające się do leżącej nad nimi skóry. Do rozwoju promienicy mogą również przyczyniać się zabiegi stomatologiczne, ponieważ nieszkodliwe powierzchniowe bakterie mogą zostać wprowadzone do leżących głębiej tkanek. Obrzęk tkanki podskórnej może się powiększać, zlewać i przebijać powierzchnię skóry, następnie dochodzi do wydzielania się treści ropnej oraz tworzenia się ziarenek, zwanych druzami promieniczymi, będących masami bakterii. Zmiany typowe dla tej odmiany promienicy występują najczęściej w okolicy szyi, a gojąc się twardnieją i powodują tzw. deskowatą szyję. Wraz z postępem choroby dochodzi do rozwoju licznych przetok. Zmieniona chorobowo skóra jest czerwona i ucieplona, natomiast węzły chłonne przeważnie nie są powiększone. Niekiedy zmiany mogą obejmować również kości, co powoduje zapalenie szpiku kostnego lub zapalenie okostnej.

 

Promienica przewodu pokarmowego

 

Promienica przewodu pokarmowego rozwija się zwykle po zapaleniu i usunięciu wyrostka robaczkowego lub pęknięciu jelita. Obraz kliniczny wskazuje na obecność wypełniającej jamę brzuszną masy lub guza rzekomego, a infekcji towarzyszą bóle brzucha oraz inne dolegliwości ze strony jelit. Innym towarzyszącym promienicy objawem są ropnie w mięśniu lędźwiowo-udowym. Objawy ogólne towarzyszące przebiegowi infekcji to gorączka, dreszcze oraz utrata masy ciała, niekiedy może dojść do ciężkiego zajęcia odbytu i odbytnicy.

 

 

 Promienica klatki piersiowej

 

Choroba rozwija się prawdopodobnie na skutek aspiracji A. israelii do płuc, gdzie w rzadkich przypadkach bakteria znajduje idealne warunki do wzrostu, a w konsekwencji doprowadza do infekcji płucnej. Objawem często towarzyszącym promienicy klatki piersiowej są przetoki klatki piersiowej, drenaż oraz zniszczenie żeber.

 

Inne rzadko występujące odmiany promienicy

 

Rzadko występuje rozsiana postać promienicy z obecnością wielu ropni. Promienica miednicy mniejszej zalicza się do powikłań podczas stosowania antykoncepcyjnych wkładek domacicznych.

 

Promienica – leczenie

 

W terapii promienicy stosuje się penicylinę G podawaną dożylnie  w skojarzeniu z metronidazolem przez okres 6 tygodni. Następnie zaleca się kontynuację leczenia penicyliną V, podawaną doustnie lub długo działającą penicyliną domięśniowo przez okres roku. W przypadku alergii na penicylinę istnieje szeroka gama antybiotyków alternatywnych.

Uszkodzone tkanki powinne zostać opracowane chirurgicznie, ponieważ usunięcie środowiska beztlenowego znacznie ułatwia dalsze leczenie. W leczeniu promienicy bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie, gdyż nieleczona choroba ma tendencję do rozlanego poszerzania oraz może prowadzić do uszkodzeń struktur przylegających, takich jak oczy, duże naczynia lub serce.

 

 

Sprawdź też:

Promienica – czynniki chorobotwórcze

Promienica jest chorobą o podłożu bakteryjnym. Schorzenie wywołuje Actinomyces (A.) israelii- nitkowata Gram-dodatnia,…

Czytaj artykuł

Niesztowica – epidemiologia

Niesztowica po raz pierwszy została opisana przez Stokesa w 1807 roku, a liczne…

Czytaj artykuł

Czyraczność oraz czyrak mnogi

Czyraki, będące efektem zakażenia mieszków włosowych przez bakterie gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus), nie…

Czytaj artykuł